Festiwal Polskiego Performance (nie) Obecność w Pradze

Motyw przewodni drugiej edycji Festiwalu Polskiego Performansu „(nie) Obecność” nawiązuje do tytułu jednej z prac wybitnej artystki współczesnej – Jenny Holzer. Twórczość Holzer opiera się głównie na słowie, a jej dzieło Protect Me from What I Want z 1982 roku ukazuje wewnętrzne zmagania człowieka oraz silne napięcie między osobistymi pragnieniami a narzuconymi społecznie narracjami.

Język, jako podstawowe narzędzie kreowania rzeczywistości, może zarówno budować świat, jak i prowadzić do jego rozpadu. Myśliciele tacy jak Michel Foucault i Theodor W. Adorno podkreślali, że język oraz wiedza, którą przekazuje, są powiązane z mechanizmami władzy, dominacji i kontroli. Słowa oddziałują na nasze emocje, decyzje i sposób myślenia, a ich dwoista natura może nieść poważne zagrożenia. W dobie wszechobecnych mediów i propagandy język staje się narzędziem nie tylko wymiany informacji, ale także manipulacji, co często prowadzi do zakłamywania rzeczywistości. Instytucje i osoby sprawujące władzę nierzadko wykorzystują język do kreowania fałszywych obrazów świata, co może prowadzić do przemocy, opresji i nieludzkiego traktowania.

Już w 1921 roku Ludwig Wittgenstein zauważył: „Granice mojego języka są granicami mojego świata”. To właśnie język pozwala nam poznawać i opisywać otaczającą rzeczywistość, ale jednocześnie ogranicza nas w wyrażaniu myśli oraz porozumieniu z innymi. W erze cyfrowej uproszczona forma języka, charakterystyczna dla internetu, często prowadzi do uproszczeń, stereotypów i braku zrozumienia. Zanik kontekstu, brak empatii czy tłumienie emocji mają negatywny wpływ na nasze relacje. Anonimowość i powierzchowność współczesnej komunikacji sprzyjają wyobcowaniu i agresji.

Tegoroczny program Festiwalu będzie skupiał się na analizie języka z perspektywy społecznej i politycznej, zachęcając odbiorców do zastanowienia się nad siłą i odpowiedzialnością, jaka wiąże się z użyciem słów. Każde wypowiedziane zdanie może kształtować zbiorową świadomość – nieodpowiednio użyte może prowadzić do poważnych skutków. Pojęcia, które wybieramy, są nie tylko narzędziami, ale też odbiciem naszych emocji, pragnień i obaw. Chcielibyśmy, aby festiwalowe działania stanowiły wezwanie do świadomego posługiwania się językiem i refleksji nad jego wpływem w świecie, w którym słowa mogą zarówno wyrażać, jak i manipulować. Równocześnie chcemy przypomnieć o znaczeniu aktywnego udziału w dialogu, w którym każdy człowiek ma do odegrania ważną rolę.

To właśnie autentyczna rozmowa otwiera drogę do lepszego zrozumienia i porozumienia. Poprzez uważne słuchanie, głębszą interpretację i empatię możemy budować mosty, które zbliżą nas do siebie i pomogą przezwyciężyć chaos. Uczmy się rozumieć nie tylko to, co zostaje powiedziane – ale również ciszę.

Miejsce i termin

25–26.06.2025

Teatr X10
Charvátova 10/39, 110 00 Praha 1, Czechy
www.divadlox10.cz

Osoby artystyczne

Janusz Bałdyga, Krzysztof Leon Dziemaszkiewicz, Aleksandra Kubiak, Aurora Lubos, Jolanta Nowaczyk, Tomasz Opania, Joanna Pawlik, Anna Steller, Hubert Wińczyk, Monika Wińczyk, Marta Ziółek
oraz działanie dźwiękowe: Monster Hurricane Wihajster

Kuratorka

Agnieszka Chodysz-Foryś

Organizator

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Współorganizator

Divadlo X10

Partner

Instytut Polski w Pradze

Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego.